Tìm kiếm tài liệu

*... A Dinh có mái tóc dài đen óng, rất hiếm, đa số thiếu nữ HMông tóc hoe vàng vì những tháng ngày đằng đẵng hong nắng lưng nương, từ nhỏ, cha mẹ Din đã đội cho em một mái tóc giả, lớn hơn chút Dìn không đội tóc giả nữa mà chít khăn kín mít. Em ngồi sụp xuống cạnh tôi, cây đũa gõ vào thành chảo thắng cố loong toong, " Dìn có người đi cùng rồi ", em nhìn các chàng trai, các chàng trai nhìn tôi, họ cười lộ những hàm răng bọc vàng rực rỡ ánh mặt trời. Chỉ ngày Tết xuống chợ tình Châu Mộc, đàn ông mới bọc răng để làm duyên *... Tôi và A Din ngồi trong một quán cà phê nhỏ, loa thùng nhả thanh ầm…

*Lạc lối vào " thạch trận " *Tôi cùng ông lái đò người Thái, tên Duy Điền nằm vắt chân tréo ngoe giữa lòng thuyền. Mặc sóng. Mặc gió. Bầu rượu sán lùng của ông cứ cạn dần theo dòng tâm sự hơn ba mươi năm hành nghề nơi bến phà Pá Uôn này. Trời Quỳnh Nhai như cái nong khổng lồ, tầm mắt ngụp lặn giữa sừng sững bốn bề vách đá. Mây rủ ềm ệp cơ hồ chừng mười sải tay vươn tới. Lão Điền bảo: " Phía Nam mây vần dữ quá, chưa vào thị trấn được. Hướng đó, từ năm 1995 đến giờ, tàu khai thác vàng đào cậy lòng sông, hớt cát sỏi chỗ này đổ ra chỗ khác, tạo thành hàng bãi " núi " đá ngầm chẳng khác bày thế "…

*Trực ngôn Tôi đến thượng nguồn sông Đà, nơi huyện lỵ Quỳnh Nhai (Sơn La), khi tiết thu đang chớm. Mặt trời đã gác non tây. Hoàng hôn rất nhanh ôm ngút ngàn vách đá. Sông Đà vẫn "trái tính trái nết" như thủa xưa cụ Nguyễn Tuân "xê dịch" lên đây, nhưng cái độ dữ dằn của nó thì đã tăng gấp bội. Dễ một thập kỷ có dư, hiếm khi thượng nguồn còn "lành hiền như con nai ngơ ngác gặm cỏ giữa sườn non", lòng sông gìơ lỗ chỗ, xác xơ, nham nhở như muôn ngàn huyệt đạo, hàng vạn vịnh xoáy và "núi" đá ngầm giăng mắc tít tắp, dòng chảy đêm ngày cuộn xiết, dựng đứng, đục ngầu, tắc nghẹn. Đó là hệ quả của hàng…