Giới thiệu lịch sử ra đời, tổ chức, xây dựng và phát triển trưởng thành, những phong trào hoạt động sôi nổi, những tấm gương đội viên thiếu niên tiêu biểu, những công trình ghi dấu tuổi thơ... trong suốt chặng đường lịch sử vẻ vang của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và phong trào thiếu nhi Việt Nam
Nội dung cuốn sách là lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trải qua hơn 60 năm được Đảng, Bác Hồ kính yêu sáng lập, rèn luyện và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dìu dắt. Qua nhiều thời kỳ cách mạng khác nhau, các thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam luôn gắn bó với tổ chức Đội, tích cực phát huy những giá trị tinh thần cao quý của dân tộc, của Đảng. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và phong trào thiếu nhi nước ta đã không ngừng lớn mạnh, trưởng thành và có những đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của cả dân tộc
Toàn huyện Văn yên có 24.600 thiếu niên nhi đồng thuộc 11 dân tộc anh em. Nhiều năm qua, công tác Đội và phong trào thiếu nhi đã có bước lớn mạnh không ngừng góp phần quan trọng vào việc học tập giáo dục thiếu niên nhi đồng thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dậy. Một trong những nội dung được Hội đồng Đội huyện chú trọng là công tác giáo dục truyền thống cho thiếu nhi thông qua các hoạt động " Đến ơn đáp nghĩa", " uống nước nhớ nguồn "
Trong những năm qua Công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi thị xã Nghĩa Lộ đã thu được nhiều thành tích đáng tự hào, tuổi trẻ các dân tộc thị xã đã vinh dự được TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng cờ thi đua " Đơn vị Vững mạnh xuất sắc 5 năm 1996 - 2000". Điều đáng ghi nhận ở Thị đoàn Nghĩa Lộ đó là việc có nhiều cách làm mới và sáng tạo trong tổ chức các hoạt động và phong trào tuổi trẻ như thị đoàn đã thành lập đội " Tuyên truyền viên, báo cáo viên ", " Đội tuyên truyền chính trị và ca khúc cách mạng"