Tổng quan về Nhà nước pháp quyền và các yêu cầu của Nhà nước pháp quyền đối với hệ thống toà án; hệ thống toà án ở Việt Nam; vấn đề cải cách hệ thống toà án Việt Nam theo yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Tổng kết sâu sắc lý luận và thực tiễn, khẳng định xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, lấy thượng tôn Hiến pháp, pháp luật và bảo đảm quyền con người làm giá trị cốt lõi
Lý luận về Nhà nước pháp quyền thế giới, từ lịch sử hình thành đến các giá trị phổ quát về thượng tôn pháp luật; Phân tích sâu sắc mô hình Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam với bản chất "của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" dưới sự lãnh đạo của Đảng; Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp
Bao gồm các bài nghiên cứu trong cuộc họp trao đổi thường niên của các lãnh đạo Đảng cấp cao hai nước Việt Nam - Trung Quốc về vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Đảng lãnh đạo xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thúc đẩy toàn diện quản lý đất nước theo pháp luật, nỗ lực xây dựng Trung Quốc pháp trị; đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Khái niệm bản chất và các đặc điểm của phản biện xã hội; Chủ thể, khách thể, đối tượng, nguyên tắc và phương thức của phản biện xã hội; Vấn đề phản biện xã hội trong nền dân chủ pháp quyền ở nước ta hiện nay
Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà Nước, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà Nước trong giai đoạn hiện nay
Phân tích các quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng, đạo đức cách mạng, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Làm rõ tư tưởng về xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hành dân chủ và phòng chống quan liêu, tham nhũng
Cuốn sách đã khái quát và làm rõ giá trị lý luận, quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về nhà nước; nghiên cứu các quan niệm tiêu biểu về nhà nước pháp quyền trên thế giới và ở Việt Nam, qua đó xây dựng nhận thức lý luận về bản chất nhà nước pháp quyền đề xuất một số phương hướng nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Đề xuất, phân tích 3 phương hướng cần quán triệt trong quá trình xây dựng nhà nước dưới hính thức nhà nước pháp quyền ở nước ta hiện nay. Là: tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của nhà nước đảm bảo sự phân công, phối hợp và kiểm soát trong việc thực hiện ba quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước trong điều kiện nhà nước pháp quyền XHCN; phát huy vai trò làm chủ của nhân dân đoií với nà nước làm cơ sở vững chắc cho nhà nước pháp quyền XHCN