Tìm kiếm tài liệu

Đó là cụ Lê Tấn Toán, người Hà Lộc, Điện Bàn, Quảng Nam. Cụ là thấy dạy của Nguyễn Duy Hiệu. Khi Nguyễn Duy Hiệu lãnh đạo Nghĩa hội Quảng Nam, tuần phủ Quảng Nam là Châu Đình Kế mời cụ đến ép viết thư gọi học trò ra hàng nhưng cụ kiên quyết bảo vệ cho học trò của mình. Hành động nghĩa khí của cụ là tấm gương cho sĩ tử Quảng Nam sau này. Người đời sau kính phục, mới khen ngợi "quả thầy ra thầy, trò ra trò"

Đó là vụ ông Chánh Nghị kiện nhà buôn Tây tên là Denis. Nguyên nhà buôn Tây mua 20 tấn bắp của ông Chánh Nghị. Nhưng ông Chánh Nghị đã dùng mẹo lừa nhà buôn Pháp. Denis kiện ra Toà nhưng nhà buôn này đuối lý vì viết giấy cam kết không rõ ràng. Đây là vụ kiện khá nổi đình nổi đám ở Đà Nẵng vào năm 1920

Ở thôn 4, xã Tam Quang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, có một ngôi chùa gọi là chùa Quảng Phong. Đặc biệt, xung quanh ngôi chùa này có một số giai thoại khá lý thú liên quan đến chúa Nguyễn Ánh. Đó là một phụ nữ làm vú nuôi cho Nguyễn Ánh thời còn nhỏ. Sau khi lên ngôi vua, Nguyễn Ánh chu cấp tiền để bà sửa lại ngôi chùa lấy tên chùa Quảng Phong, nghĩa là "ngọn gió xứ Quảng". Bên cạnh chùa Quảng Phong, nơi đây còn có di tích giếng Vua gắn liền giai thoại vưa Gia Long từng đem quân về trú tại đây với nhiều tình tiết khá thú vị

Nguyễn Hiển Dĩnh người làng An Quán, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn; nay thuộc xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Ông từng làm quan đến chức Tuần vũ nên người đương thời gọi ông là cụ Tuần An Quán.được xem là một trong những "cây đại thụ" của nghệ thuật hát bộ Việt Nam. Trường hát An Quán do ông lập ra ở quê nhà quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, được khán giả gần xa mộ điệu trên bước đường lưu diễn. Và, điều mà người ta nhớ nhất về ông là những giai thoại dí dỏm, thâm thúy của một nhà nho gắn với tài nghệ hát bộ

Về cái chết lẫm liệt của Nguyễn Duy Hiệu và Phan Bá Phiến khi phong trào Nghĩa hội bị tan rã. Phan Bá Phiến dùng thuốc độc tự tử. Còn Nguyễn Duy Hiệu tự mình báo tin cho giặc đến bắt. Rồi, ông nhận tất cả tội trạng về mình. Rằm tháng tám năm Đinh Hợi, ông bị xử chém tại pháp trường. Đó là những cái chết lẫm liệt, thể hiện khí phách hiên ngang của chí sĩ Quảng Nam xưa

Đó là trường hợp của cụ Nguyễn Duy Hiệu, học trò của Nguyễn Đình Tựu. Khi phong trào Nghĩa hội Quảng Nam nổ ra, Nguyễn Đính Tựu đang là quan. Nhưng ông tìm mọi cách giúp đỡ nghĩa quân. Trong quá trình ấy, Nguyễn Đình Tựu bị nghi ngờ theo Pháp nên có người định ám hại ông. Nguyễn Duy Hiệu can ngăn. Khi phong trào nghĩa hội tan rã, Nguyễn Đình Tựu một lần nữa ra nhận chức đốc học Quảng Nam để có điều kiện bảo lãnh một số anh em nghĩa hội. Trong lúc đó, khi Nguyễn Duy Hiệu bị bắt, Đồng Khánh, học trò của ông, lại ra tay "trị" chính thầy dạy mình và để lại tiếng xấu cho đời

Chuyện kể về hai mẹ con bà Lê Thị Nhâm, Nguyễn Hữu Quang, quê ở làng Tiên Đỏa, huyện Lễ Dương, nay thuộc xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, hồi thế kỷ XIX. Ở văn thánh huyện Lễ Dương có bia ghi lại tấm gương tiết hạnh, hiếu để của mẹ con bà. Tấm bia này hiện nay còn để ở tiền hiền làng Hà Lam, thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Sách Đại Nam liệt truyện của Quốc sử quán triều Nguyễn cũng dành một trang để vinh danh bà

Đó là lý trưởng Chiên Đàn, tổng Chiên Đàn, phủ Tam Kỳ xưa. Các vị cao niên trong làng còn kể nhiều giai thoại lý thú về người giữ chức lý trưởng vào khoảng cuối thời vua Khải Định (1920 - 1925) có tên là Huỳnh Thành. Nổi bật là những câu chuyện kể về việc "Bắt lính lệ đánh bạc", "Khắc chữ lên mõ canh" và nhất là việc "Ký đơn cho dân làng khác"!

Một số câu chuyện kể về một vị quan có tài xử án nhưng hay có lòng giúp đỡ dân nghèo ở Đà Nẵng thời trước

Về sự tích núi Xuân Dương, nay thuộc phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng. Quá trình đổi tên từ Xuân Sơn qua Xuân Dương và một số địa danh khác ở Xuân Thiều